Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, wraz z rodziną zmuszona jest przenieść się do getta w Pabianicach. Matka Aliny ma nadzieję pracować w swoim gabinecie lekarskim mimo trudnej okupacyjnej sytuacji. (Fot. w: Skzani na zagładę : Żydzi w Pabianicach 1794-1998).
Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, podczas przymusowego pobytu w pabianickim getcie, uczy się nazwisk przedstawicieli Judenratu, którzy zajęli kamienicę przy ul. Konstantynowskiej 11. (Fot. w: Dzieje Pabianic : kalendarium okresu okupacji 1939-1945).
Szesnastoletnia Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, obserwuje likwidację pabianickiego getta, w którym także się znajduje. Alina widzi grupy osób gromadzonych do wywózki na stadionie Klubu Sportowego Kruschender przy ul. Zamkowej 48 w Pabianicach. (Fot. w: Dzieje Pabianic : kalendarium okresu okupacji 1939-1945).
Nastoletnia Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, zostaje wraz z rodziną wsiedlona do łódzkiego getta. Ze względu na dobry zawód matki-lekarki Szapocznikowie otrzymują mieszkanie w kamienicy przy ul. Zgierskiej 24. (Fot. w: Traces of the Litzmannstadt-Getto : a guide to the past).
Nastoletnia Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, zostaje wraz z mamą i bratem wsiedlona do łódzkiego getta. Dziewczyna, mimo dużych utrudnień, stara się spotykać z przyjaciółką Ritą, również więzioną w getcie. (Fot. w: Unser einziger Weg ist Arbeit : Das Getto in Łódź 1940-1944).
Młoda Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, podczas pobytu w getcie poznaje chłopaka - pracownika fabryki metalurgicznej przy ul. Zgierskiej 56. (Fot. w: Traces of the Litzmannstadt-Getto : a guide to the past).
Szesnastoletnia Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, podczas pobytu w getcie łódzkim, pracuje wraz z mamą w szpitalu dziecięcym, który umiejscowiono w kamienicy przy ul. Łagiewnickiej 37. (Fot. w: Litzmannstadt-Getto : miejsca, ludzie, pamięć).
Szesnastoletnia Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, idzie z matką ulicą Łagiewnicką w łódzkim getcie do szpitala dziecięcego, gdzie pracuje jako pielęgniarka. Kobiety spostrzegają zamieszanie przed Głównym Szpitalem Litzmannstadt Getto, zlokalizowanym pod numerem 36. Okazuje się, że trwa akcja deportacji pacjentów szpitala i personel zmuszany jest do doprowadzania pacjentów do samochodów. W budynku szpitala zamieszkuje także Przełożony Starszeństwa Żydów, Rumkowski. (Fot. w: Unser einziger Weg ist Arbeit : Das Getto in Łódź 1940-1944).
Szesnastoletnia Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, dowiaduje się od brata Mirka, że Przełożony Starszeństwa Żydów, Chaim Rumkowski, wygłosi przemówienie na placu Strażackim (ob. okolica ul. Zachodniej 14), na które muszą przyjść wszyscy mieszkańcy łódzkiego getta. Okazuje się, że Niemcy żądają od mieszkańców getta wydania wszystkich dzieci do dziesiątego roku życia i osób starszych. Rumkowski po konsultacjach między innymi z lekarzami, także z matką Aliny, Ryfką Szpocznik, podejmuje tragiczną decyzję. Ryfka także czuje ciężar odpowiedzialności. (Fot. w: Traces of the Litzmannstadt-Getto : a guide to the past).
Ryfka Szapocznik, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, po Wielkiej Szperze i zamknięciu szpitali zatrudnia się w fabryce Leona Glazera przy ul. Dworskiej 14 (ob. Organizacji WiN). (Fot. w: Traces of the Litzmannstadt-Getto : a guide to the past).
W sierpniu 1944 r. następuje likwidacja getta łódzkiego. Bohaterki powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, Alina Szapocznikow z matką zostają zabrane na Stację Radegast w Łodzi i zamknięte w okratowanym wagonie. Stamtąd transport wysłano do Auschwitz. (Fot. w: Unser einziger Weg ist Arbeit : Das Getto in Łódź 1940-1944).
Ula - bohaterka powieści Łukasza Barysa "Kości, które nosisz w kieszeni" przyjaźni się z Klaudią. Dziewczyna mieszka w kamienicy na starówce. Opowiedziała Uli o mieszkających tu kiedyś Żydach. Ula nic nie wiedziała o powstałym tu getcie i losach jego mieszkańców. (Fot. 1, 2 w: Dzieje Pabianic - kalendarium okresu okupacji 1939-1945).
Jakub Ritter bohater powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" nie może i nie chce uwierzyć w słowa przewodniczącego Starszeństwa Żydów Chaima Rumkowskiego. Rumkowski w przemówieniu na placu Strażackim w łódzkim getcie (ob. nie istnieje) ogłosił tzw. Wielką Szperę - akcję wysiedleń do obozu zagłady, której ofiarami padły dzieci poniżej 10 lat. Jakub przepycha się między płaczącymi ludźmi i biegnie przekazać wieści żonie. (Fot. w: Słuchają słów Prezesa..." : księga przemówień Chaima Mordechaja Rumkowskiego).
Jakub Ritter bohater powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" po wysłuchaniu Chaima Rumkowskiego, który ogłosił tzw. Wielką Szperę pobiegł do fabryki Glazera (przy ul. Dworskiej obecnie Organizacji WiN), gdzie pracuje wraz żoną Sarą w resorcie krawieckim. Ich córeczka Eli ma dopiero trzy lata. Postanowili zabrać małą i ukryć w piwnicy fabryki. Inne szwaczki też ukryły tam swoje dzieci. Z przerażeniem słuchają o tym co dzieje się w getcie. (Fot. w: "Przemierzając szybkim krokiem getto..." : reportaże i eseje z getta łódzkiego).
Jakub Ritter bohater powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" próbuje ratować swoją córkę Eli. Zwraca się z prośbą do kochanka swojej zamordowanej szwagierki, niemieckiego oficera, by wraz z żoną mógł pracować dla Rzeszy poza terenem getta. Następnego dnia odjeżdżają ze Stacji Radegast z córką ukrytą w wiklinowym koszu. (Fot. w: Litzmannstadt-Getto : miejsca, ludzie, pamięć).
Jakub i Sara Ritter bohaterowie powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" próbują ratować swoją córkę Eli. Pracują na rampie kolejowej obozu na Olechowie w Łodzi. Warunki są dużo gorsze niż w getcie. Coraz ciężej jest im ukrywać córkę. Brat jednej ze współwięźniarek, Ruth podjął się przemycić dziewczynkę poza teren obozu. Chodził tam po jedzenie. Plan się udał. Sara czasem widywała z daleka swoją córeczkę bawiącą się wśród grupki dzieci w jednym z gospodarstw. (Fot. w Łódzki baedeker https://baedekerlodz.blogspot.com/).
Zoja Sterlak bohaterka powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" spotyka się w kawiarni z Dawidem Woźniakiem. Mężczyzna przedstawia jej Eleonorę Ritter-Stelmach. Kobieta jest założycielką i prezeską fundacji walczącej o godne upamiętnienie Żydów zamordowanych na rampie kolejowej stacji Olechów. Wśród nich byli jej rodzice - Sara i Jakub. Eli opowiada Zoi o poświęceniu jej rodziny, by uratować żydowską dziewczynkę (przyjęli folkslistę). Opowiada historię ciotki Anieli, która opiekowała się małą. Opowiada również historię powstania obelisku przy ul. Zakładowej w Łodzi. (Fot. w Łódzki baedeker https://baedekerlodz.blogspot.com/).
Natan bohater powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" opiekuje się swoją maleńką bratanicą Eleonorą. Codziennie wozi ją w wózku ulicami getta. Lubi stawać na mości nad ulicą Limanowskiego przy Masarskiej (obecnie nie istnieje) w Łodzi i obserwować ruch uliczny. Pewnego razu poznaje tam nastolatka spod Poznania, który uczy go rzucać kamieniem. Dla Natana ta zabawa kończy się źle. Trafia w tramwaj, zostaje pobity i aresztowany. (Fot. Litzmannstadt-Getto : miejsca, ludzie, pamięć).
Jakub Ritter, bohater powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" przerażony ogląda zgliszcza Wielkiej Synagogi przy ul. T. Kościuszki (d. Spacerowa) w Łodzi. Jest 11 listopada 1939 r. Jakub zostaje dołączony do grupy mężczyzn pod ścianą pobliskiej kamienicy. Cicho rozmawia z jubilerem Izaakiem, by nie drażnić pilnujących ich niemieckich żolnierzy. Dowiaduje się od niego o próbie wysadzenia pomnika T. Kościuszki i aresztowaniu członków żydowskiej rady starszych. (Fot. w: Łodz Ghetto : inside community under siege).
Jakub Ritter, bohater powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" przerażony ogląda zgliszcza Wielkiej Synagogi przy ul. T. Kościuszki (d. Spacerowa) w Łodzi. Jest 11 listopada 1939 r. Jakub zostaje dołączony do grupy mężczyzn, których niemieccy żołnierze zaprowadzili na plac Wolności, by pracowali przy niszczeniu pomnika Tadeusza Kościuszki. wykorzystując chwilowe zamieszanie Jakubowi udaje się uciec i bezpiecznie dotrzeć do domu. Tu dowiadujesię, że jego żona Sara rodzi. Ritterowie witają na świecie córkę Eli. (Fot. w: Łódź 1939-1945 : kronika okupacji).
Jakub i Sara Ritterowie, bohaterowie powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" oglądają swoje nowe mieszkanie na terenie getta. Są przerażeni zwłaszcza, że co chwila dowiadują się o śmierci swoich bliskich i przyjaciół. Postanawiają zaopiekować się kilkuletnim synem sąsiadów Natanem, którego rodziców zastrzelili niemieccy żołnierze. (Fot. Litzmannstadt-Getto : miejsca, ludzie, pamięć).
Maciej Majer, bohater powieści Marcina Andrzejewskiego "Deluks", myląc trop śledzącemu go ubekowi udaje się na obrzeża Łodzi do znajomego. Przejeżdża obok dawnego obozu hitlerowskiego przy ul. Zgierskiej. Pozostałości budynków wywołują w Majerze niewesołe wspomnienia. (Pocztówka MTN).
Izolda-Maria, bohaterka powieści Hanny Krall "Król kier znów na wylocie", udaje się do Łodzi na ulicę Nawrot, by odwiedzić ciocię poznanego na robotach Józia i przekazać jej ważny dla chłopaka kamień nerkowy. (Fot. ze zbiorów WBP).
Izolda-Maria, bohaterka powieści Hanny Krall "Król kier znów na wylocie", po odwiedzinach u cioci poznanego na robotach Józia, jedzie tramwajem nr "12" i przygląda się ulicom zza tramwajowych okien. Spostrzega człowieka z żółtą gwiazdą na palcie i orientuje się, że tramwaj przejeżdża przez łódzkie getto. (Il. pocztówka MTN).
Izolda-Maria, bohaterka powieści Hanny Krall "Król kier znów na wylocie", po odwiedzinach u łódzkiej cioci poznanego na robotach Józia, jedzie tramwajem nr 12 do końca, w stronę Strykowa, żeby tam przy pomocy przemytników przekroczyć granicę między Rzeszą a Generalną Gubernią. W tramwaju poznaje kobietę, która zaprasza ją do swojego domu w Strykowie. Izolda zostaje tam nakarmiona pyzami i otrzymuje nocleg. (Fot. T. Sumiński).
Izolda-Maria, bohaterka powieści Hanny Krall "Król kier znów na wylocie", wraz z odnalezionym z wojennej pożogi mężem wraca do Polski. Zamieszkują w Łodzi pod okupacyjnym nazwiskiem Pawliccy. Poszukując rodziny, udają się do kamienicy przy ul. Pomorskiej, gdzie przed wojną mieszkali Regensbergowie. (Fot. ze zbiorów WBP).
Izolda-Maria, bohaterka powieści Hanny Krall "Król kier znów na wylocie", wraz z odnalezionym z wojennej pożogi mężem wraca do Polski. Zamieszkują w Łodzi, gdzie przed wojną przy ul. Nowomiejskiej swoją fabrykę miał teść bohaterki - Mosze Luzer Regensberg. Żydowskie pochodzenie jest dla męża Izoldy tematem tabu. (Fot. ze zbiorów WBP).
Młodsza córka Izoldy Regensberg, bohaterki powieści Hanny Krall "Król kier znów na wylocie" udaje się do Łodzi, na Stację Radegast - miejsce, skąd wywożono Żydów do obozów. Na stacji ma stanąć pomnik. (Pocztówka MTN).
Mama Tomka, tytułowegp bohater powieści "Tomek kontra Thomas" Hanny Pułaczewskiej - profesor Bujak-Kozdrał zostaje poproszona przez kolegę, profesora Duncana, o pomoc w odnalezieniu śladów uwięzionego przed laty w łódzkim getcie dziadka - Simchy Bendera. (Fot. R. Jaksa z: Historie znad Łódki, czyli 47 opowieści z dziejów Ziemi Obiecanej).
Mama Tomka, tytułowegp bohater powieści "Tomek kontra Thomas" Hanny Pułaczewskiej - profesor Bujak-Kozdrał zostaje poproszona przez kolegę, profesora Duncana, o pomoc w odnalezieniu śladów uwięzionego przed laty w łódzkim getcie dziadka - Simchy Bendera. W tym celu oboje udają się na cmentarz żydowski przy ul. Brackiej w Łodzi. (Fot. W. Małek z: Piękno Ziemi Łódzkiej).
Mechanika samochodowego Macieja Majera, bohatera powieści "Złoty peugeot" Marcina Andrzejewskiego, "odwiedza" w nocy tajemniczy włamywacz - Nikodem Wieńczyński. Trzymając rozbudzonego Majera na muszce pistoletu, nawiązuje do okupacyjnej pracy przymusowej mechanika w fabryce Allarta przy ul. Wróblewskiego 19 w Łodzi. (Fot. z: Księga fabryk / Jacek Kusiński, Ryszard Bonisławski, Maciej Janik, Bartosz Walczak. - Łódź, 2016).
Rodzice tytułowej bohaterki powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", Anna i Leopold Kozłowscy, są urzędnikami w Magistracie znajdującym się przy placu Wolności 14 w Łodzi. Po wybuchu wojny Anna, jako znająca język niemiecki, pozostaje w urzędzie, a Leopold zostaje zwolniony. (Fot. z: Księga pamiątkowa dziesięciolecia samorządu miasta Łodzi : 1919-1929).
Tytułowa bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", Laura Kozłowska, mimo okupacji bierze ślub z ukochanym Dawidem Lewiatanem w kościele Matki Boskiej Zwycięskiej przy ul. Łąkowej w Łodzi. (Fot. ze zbiorów WBP).
Izrael Lewiatan z powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta" zostaje zamordowany w Lesie Łagiewnickim w Łodzi w ramach Inteligenzaktion. (Fot. M. Stopczyński, K. Polański z: Między niebem a ziemią... w Lesie Łagiewnickim i Parku Krajobrazowym Wzniesień Łódzkich).
Dawid Lewiatan, bohater powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", jest zmuszony wraz z innymi Żydami do zniszczenia pomnika Tadeusza Kościuszki na placu Wolności w Łodzi. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Tytułowa bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", Laura Kozłowska, na początku okupacji rozpoczyna udzielanie prywatnych lekcji polskiego dawnemu uczniowi, Frankowi. Chłopiec mieszka na ulicy Żeromskiego w Łodzi. (Fot. D. Kędzierski z: Kronika Miasta Łodzi. - 2010, nr 3).
Tytułowa bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", Laura Kozłowska, po tragicznej śmierci rodziców postanawia dołączyć do ukochanego męża, Dawida Lewiatana, uwięzionego w Litzmannstadt Getto ze względu na żydowskie pochodzenie. Po kilku próbach zamierzenie udaje się zrealizować. (Fot. z: Litzmannstadt Getto 1940-1944 : pocztówka).
Dawid Lewiatan, bohater powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", poszukuje swojej matki i braci wywiezionych do getta. Teściowa Anna Kozłowska wpada nam pomysł, aby uzyskać informację przez poszukiwania w Wydziale Kwaterunkowym getta mieszczącym się przy ulicy Lutomierskiej 11 w Łodzi. W późniejszym czasie urząd przeniesiono na ulicę Rybną. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Laura Kozłowska i Dawid Lewiatan, bohaterowie powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", przebywają w Litzmannstadt getto. Mimo trosk, głodu i ciężkiej pracy pozwalają sobie na chwilę wytchnienia i wybierają się na spacer do najbardziej zielonej dzielnicy getta, Marysina. Laura przypomina sobie, jak latem prowadziła na Marysinie kolonie dla dzieci. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Laura Kozłowska i Dawid Lewiatan, bohaterowie powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", rozmawiają na temat możliwości ucieczki z getta. Dawid przekonuje Laurę, że jest to nierealne, dając za przykład egzekucje Żydów odbywające się na placu Bazarowym (ob. Piastowski) w Łodzi. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Laura Kozłowska i Dawid Lewiatan, bohaterowie powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", spotykają kobietę z malymi dziećmi. Okazuje się, że rodzina głoduje. Dawid i Laura ze smutkiem słuchają historii o rodzinnej pamiątce sprzedanej za bezcen w Banku Skupu Przedmiotów i Odzieży przy ulicy Ciesielskiej 7 w łódzkim getcie. Postanawiają pomóc rodzinie. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Uwięziony w łódzkim getcie Dawid Lewiatan, bohater powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", pracuje jako buchalter w resorcie krawieckim przy ulicy Franciszkańskiej 29. (Fot. H. Ross z: Łódź Ghetto Album).
Uwięziony w łódzkim getcie Dawid Lewiatan, bohater powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", pracuje jako buchalter w resorcie krawieckim przy ulicy Franciszkańskiej 29. Codziennie udaje się tam, idąc jedną z głównych ulic getta - Brzezińską (Wojska Polskiego). (Fot. z: "Unser einziger Weg ist Arbeit" : das Getto in Łódź 1940-1944).
Laura Kozłowska, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", po raz pierwszy od tragicznej śmierci nowo narodzonego synka udaje się na jego grób na cmentarzu przy ulicy Brackiej w łódzkim getcie. Towarzyszy jej przyjaciółka Eliza Szulc, która pochowała dziecko. (Fot. z: "Unser einziger Weg ist Arbeit" : das Getto in Łódź 1940-1944).
Laura Kozłowska, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", po raz pierwszy od tragicznej śmierci nowo narodzonego synka udaje się na jego grób na cmentarzu przy ulicy Brackiej w łódzkim getcie. Towarzyszy jej przyjaciółka Eliza Szulc, która pochowała dziecko. Kobiety idą ulicą Łagiewnicką w stronę cmentarza. (Fot. z: Litzmannstadt Getto 1940-1944 : pocztówka).
Laura Kozłowska, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", postanawia odszukać teściową, wyznaczoną do wysiedlenia z łódzkiego getta. Wie, że wkrótce kobieta zostanie zaprowadzona na stację Radegast. (Fot. z Wikipedii).
Laura Kozłowska, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", postanawia odszukać teściową, wyznaczoną do wysiedlenia z łódzkiego getta. Wie, że kobieta jest przetrzymywana wraz z innymi na terenie szpitala przy ulicy Łagiewnickiej 36. Udaje się tam razem z młodymi szwagrami - Józefem i Eliaszem Lewiatanami. (Fot. z: Litzmannstadt Getto 1940-1944 : pocztówka).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr" przechodzi ze szwagrami, Eliaszem i Józefem, ulicą Franciszkańską w łódzkim getcie. Rodzina obserwuje z niepokojem liczne ciężarówki jadące ulicą. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr" po wywiezieniu teściowej przenosi się z nastoletnimi szwagrami, Eliaszem i Józefem, do zaprzyjaźnionego Szymona Szulca, kierownika resortu krawieckiego. Mieszkanie Szulca mieści się w łódzkim getcie przy ulicy Reigergasse (Spacerowej). (Fot. H. Ross z: Łódź Ghetto Album).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr" szuka Eliasza i Józefa, którzy zostali zabrani przez Niemców do ciężkich prac budowlanych przy ulicy Przemysłowej i Brackiej w łódzkim getcie. (Fot. H. Ross z: Łódź Ghetto Album).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr" zaraz po pracy szuka Eliasza i Józefa, którzy zostali zabrani przez Niemców do ciężkich prac budowlanych przy ulicy Przemysłowej i Brackiej w łódzkim getcie. (Fot. H. Ross z: Łódź Ghetto Album).
Eliasz i Jóżef Lewiatanowie, bohaterowie powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr" zostali zmuszeni do prac przy budowie obozu prewencyjnego dla polskich dzieci, zlokalizowanego w obrębie ulic Przemysłowej, Górniczej Plater i Brackiej w łódzkim getcie. (Fot. z: Mały Oświęcim : dziecięcy obóz w Łodzi).
Opisana w powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr" Stacja Radegast na Marysinie jest miejscem, z którego Niemcy wywożą do obozów zagłady tysiące ludzi zamkniętych w łódzkim getcie. Również główna bohaterka powieści, Laura, wraz z bliskimi jej osobami ma odjechać stamtąd towarowym pociągiem. (Fot. z: "Unser einziger Weg ist Arbeit" : das Getto in Łódź 1940-1944).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr" pomaga Izabeli Czernin, która po stracie czwórki dzieci w Wielkiej Szperze nie chce żyć. Laura stara się o pracę dla Izabeli i znajduje w resorcie obuwia słomianego w budynku przy ul. Brzezińskiej (ob. Wojska Polskiego 86) w łódzkim getcie. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr", zamknięta w Litzmannstadt Getto wspomina piękne chwile, które spędziła z ukochanym Dawidem na rowerowej wycieczce do Zgierza. (Fot. Z. Cyganiak - arch. z: [Zgierz stary i nowy : pocztówka]).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr", zaraz po ciężkiej pracy w szwalni, udaje się z przyjaciółką Izabela Czernin na Marysin na spacer. Izabela wspiera Laurę po usłyszanej informacji o śmierci męża. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Izabela Czernin, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr" spotyka podczas nocnej wyprawy do ustępu chłopca, Mariana. Chłopiec zdardza swoje imię i miejsce zamieszkania przy ulicy Pabianickiej w Łodzi. Okazuje się, że jest zbiegiem z obozu dla polskich dzieci przy ulicy Przemysłowej. (Fot. ze zbiorów WBP).
SIostry Szriftin, bohaterki powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr", specjalistki od robótek na szydełku pracują w ambulatorium szpitala zakaźnego przy ulicy Dworskiej 74 (ob. Organizacji WiN) w łódzkim getcie. Tam opatrują między innymi dzieci z pobliskiego obozu na Przemysłowej. (Fot. z: Encyklopedia getta : niedkończony projekt archiwistów z getta łódzkiego).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr", szukając swoich szwagrów, Eliasza i Józefa, przemierza puste ulice łódzkiego getta. Idzie ulicą Okopową w stronę cmentarza i rozgląda się dookoła. (Fot. H. Ross z: Łódź Ghetto Album).
Laura Kozłowska-Lewiatan, bohaterka powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta : wciąż pod wiatr", szukając swoich szwagrów, Eliasza i Józefa, przemierza puste ulice łódzkiego getta. Wchodzi na teren cmentarza przy Brackiej i rozglada się pomiędzy świeżymi grobami. Nie znajduje chłopców, ale sama zostaje zatrzymana przez niemiecki patrol. (Fot. z: "Unser einziger Weg ist Arbeit" : das Getto in Łódź 1940-1944).
Antoni Kosierski, podejrzany o morderstwo bohater "Osuwiska" Kingi Wójcik, ucieka przed policją. Samochodem wjeżdża pod dach dawnego bunkra kolejowego w Konewce. Tam chce na własnych warunkach spotkać się z policją. (Fot. w: Konewka i Bieleń : niemieckie stanowisko dowodzenia "Anlage Mitte").
Celina Stetz - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej wspomina instytucje kulturalne w Brzezinach m. in. kino "Bajka" (później "Victoria", obecnie nie istnieje) przy ul. H. Sienkiewicza 11. W czasie II wojny światowej było ono siedzibą Selbschutzu. Irena Budzińska wpuściła tam swego zarażonego wścieklizną psa Pikusia, który pogryzł żandarmów i sekretarkę.
Rok 1939, na Łódź spadły niemieckie bomby. Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej pozostała w mieście. Z przerażeniem patrzy na zniszczenie pomnika T. Kościuszki na placu Wolności.
Rok 1939, na Łódź spadły niemieckie bomby. Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej pozostała w mieście. Z przerażeniem patrzy na niszczenie żydowskich sklepów i pożar Wielkiej Synagogi przy alei Kościuszki. (Fot. z: Dziennik : pięć zeszytów z łódzkiego getta / Dawid Sierakowiak).
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej odwiedza swojego kochanka, hitlerowskiego urzędnika Heinricha Jess w jego miejscu pracy. Zostawszy sama w jego gabinecie rozgląda się ciekawie zaskoczona czystością miejsca. Na jednym ze stołów zauważa plan Łodzi, a na nim zaznaczony obszar miasta i napis "getto".
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej przeprowadza się do swojego kochanka, hitlerowskiego urzędnika Heinricha Jess. Mieszka obecnie na terenie getta przy placu Kościelnym. Z okna pokoju widzi budynek plebanii - siedzibę Kripo prz ul. Kościelnej 8/10. (Fot. z: Litzmannstadt-Getto : ślady : przewodnik po przeszłości ; Dziennik / Dawid Sierakowiak).
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej mieszka obecnie na terenie łódzkiego getta przy placu Kościelnym z kochankiem Heinrichem Jess - hitlerowskim urzędnikiem. Znudzona spaceruje po dziedzińcu kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny zauważając nagrobek M. Wyszyńskiego, pamiątkę po dawnym cmentarzu. (Fot. z: Zabytkowe cmentarze i mogiły w Polsce : województwo łódzkie).
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej mieszka obecnie na terenie łódzkiego getta przy placu Kościelnym z kochankiem Heinrichem Jess - hitlerowskim urzędnikiem. Jako kobieta "mająca opiekuna" mogła korzystać z magazynów futer. Wspomina jeden z nich usytuowany w dawnym kościele Mariawitów na ulicy Franciszkańskiej w Łodzi. (Fot. 1 z Wikipedii ; fot. 2 z: Łódzkie getto : vademecum / Julian Baranowski).
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej mieszka obecnie na terenie łódzkiego getta przy placu Kościelnym z kochankiem Heinrichem Jess - hitlerowskim urzędnikiem. Ze swojego okna widzi jeden z mostów komunikacyjnych dla mieszkańców getta. To most nad ul. Zgierską przy Lutomierskiej, tuż obok kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Łodzi. (Fot. z "Unser einziger Weg ist Arbeit" : das Getto in Łódź 1940-1944).
W pierwszych dniach września 1939 r. zostają zbombardowane Brzeziny. Amelia Stetz-Bajor - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej wraz z rodziną przeżywa trudne chwile. Przerażona obserwuje fale łódzkich uchodźców i zniszczone bombami centrum miasta, zwłaszcza budynek szpitala przy ul. Ogińskich (obecnie M. Skłodowskiej-Curie 6).
W pierwszych dniach września 1939 r. zostają zbombardowane Brzeziny. Amelia Stetz-Bajor - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej wraz z rodziną przeżywa trudne chwile. Przerażona obserwuje fale łódzkich uchodźców i zniszczone bombami centrum miasta, zwłaszcza kościół ewangelicki oraz okolice - zbieg ulic Lasockich, Ogińskich (obecnie M. Skłodowskiej-Curie) i Warszawskiej (obecnie Wojska Polskiego)
W pierwszych dniach września 1939 r. zostają zbombardowane Brzeziny. Amelia Stetz-Bajor - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej wraz z rodziną przeżywa trudne chwile. Przerażona obserwuje fale łódzkich uchodźców i zniszczone bombami centrum miasta, zwłaszcza klasztor Reformatów przy ul. Reformackiej 1.
Amelia Stetz-Bajor - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej wraz z rodziną przeżywa trudne chwile. Przerażona obserwuje jak hitlerowcy mordują Żydów i niszczą wszystko co żydowskie. Pewnego dnia podpalają mieszczącą się przy ul. Berka Joselewicza synagogę, oskarżając o ten czyn rabina. (Fot. z Wikipedii).
Amelia Stetz-Bajor - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej wraz z rodziną przeżywa trudne chwile. Niemcy zaprowadzają swoje porządki. Wytyczają nowe granice i zmieniają nazwy miejscowości.
Amelia Stetz-Bajor - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej wraz z rodziną przeżywa trudne chwile. Niemcy zaprowadzają swoje porządki. Tworzą getto przesiedlając ludność. Polacy i Niemcy musieli opuścić wyznaczony teren, ich miejsce zajęli Żydzi.
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej świetnie bawi się ze swoim kochankiem Heinrichem Jess. Jeżdżą na uroczystości, bankiety i do kasyna. Z okien eleganckiego samochodu przygląda się miastu. Jadą ulicą Wolborska i mijają zniszczoną synagogę. (Fot. z: Łódź 1939-1945 : kronika okupacji / Andrzej Rukowiecki).
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej świetnie bawi się ze swoim kochankiem Heinrichem Jess. Jeżdżą na uroczystości, bankiety i do kasyna. Z okiem eleganckiego samochodu przygląda się miastu. Jadą ulicą Brzezińską (obecnie Wojska Polskieg) przez teren Obozu Cygańskiego - getta dla ludności romskiej. (Fot. z: Łódź 1939-1945 : kronika okupacji / Andrzej Rukowiecki).
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej bawi się ze swoim kochankiem Heinrichem Jess. Jeżdżą na uroczystości, bankiety i do kasyna. Świetnie się bawią w sali koncertowej helenowskiego parku. (Fot. ze zbiorów WBP w Łodzi).
Heinrich Jess - bohater powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej opowiada Elżbiecie Strzechowskiej o konferencji niemieckich dygnitarzy nt. zorganizowania w Łodzi obozu dla dzieci zwanego "Obóz na Przemysłowej". Streszcza także przebieg jednej z akcji polskiego podziemia. (Fot. z: Łódź 1939-1945 : kronika okupacji / Andrzej Rukowiecki).
Heinrichem Jess - bohater powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej, opowiada Elżbiecie Strzechowskiej o konferencji niemieckich dygnitarzy nt. jednej z akcji polskiego podziemia. Konferencja ta dotyczyła zorganizowania ośrodka Lebensbornu w Helenówku (przedwojenny Żydowski Dom Sierot) przy ul. Krajowej 15 (dawniej Osada Fabianka 6). (Fot. z Wikipedii).
Heinrichem Jess - bohater powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej opowiada Elżbiecie Strzechowskiej o konferencji niemieckich dygnitarzy nt. jednej z akcji polskiego podziemia. Konferencja odbyła się w dawnej Szkole Włókienniczej prz ul. Pańskiej (obecnie ul. Żeromskiego 115).
Heinrichem Jess - bohater powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej opowiada Elżbiecie Strzechowskiej o konferencji niemieckich dygnitarzy nt. jednej z akcji polskiego podziemia. Żony rannych niemieckich żołnierzy leżących w szpitalu przy ulicy Von-Ludendorf-Strasse 113 (obecnie Szpital im. WAM) otrzymywały listy o złym prowadzeniu się ich mężów. (Fot. z: Budownictwo wojjskowe w Łodzi).
Mieszkańcy Brzezin - bohaterowie powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej z przerażeniem patrzą na niszczenie przez hitlerowców Żydowskiego Cmentarza, który znajdował się przy obecnej ulicy Reymonta. Nagrobki zostały wykorzystane do budowy dróg, ogrodzeń, mostu na rzece Mrożycy oraz wyłożenia stawu w parku miejskim. (Fot. z: Brzeziny : dzieje miasta i regionu).
Elżbieta Strzechowska - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej towarzyszy swojemu kochankowi Heinrichowi Jess w podróży służbowej do Brzezin. Zatrzymują się w hotelu Zum Löwen przy Rynku (obecnie plac Jana Pawła II).
Amelia Stetz-Bajor - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej nie może zrozumieć, jak można siłą zabrać matkom dzieci. Miasto było pełne krzyku Żydówek, którym kazano przyprowadzić dzieci na Rynek (obecnie plac Jana Pawła II) przy dawnym brzezińskim Ratuszu (obecnie nie istnieje). Tam były im one odbierane w ramach akcji likwidacji getta.
Brzezińscy Żydzi - bohaterowie powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej w ramach akcji likwidacji getta zostali załadowani na stacji w Gałkówku do bydlęcych wagonów.
Bolesław Bajor - bohater powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej po śmierci Amelii żeni się po raz trzeci z Zofią Netz wdową po Georgu zwanym Jurkiem - przemytniku. Netzowie mieszkali przy ulicy Adolf Hitlerstrasse 1 (dawniej Rawska, obecnie Sienkiewicza).
Zofia Netz - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej martwi się co będzie jak do Brzezin przyjadą niemieccy przesiedleńcy. Słucha opowiadania Mirka Kozaka o obozie w Szymaniszkach.
Mieszkańcy Brzezin - bohaterowie powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej opowiadają o ekshumacji pomordowanych Polaków w niedalekim Lesie Wiączyńskim. Jest to piwnica gazowa tzw. „Cela śmierci" oraz zbiorowa mogiła. Prace tę wykonywali folskdojcze pod okiem młodej lekarki z Łodzi. (Fot. z Wikipedii).
Elżbieta Strzechowska i Heinrich Jess - bohaterowie powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej pakują się i przygotowują do ucieczki z Łodzi. Elżbieta jest szczęśliwa, że ukochany zabiera ją ze sobą. Niemcy właśnie podpalili więzienie na Radogoszczu w dawnej fabryce włókienniczej Samuela Abbego, położonej u zbiegu obecnych ulic Zgierskiej i gen. J. Sowińskiego w Łodzi (fot. z: Łódź 1939-1945 : kronika okupacji / Andrzej Rukowiecki).
Jednym z wątków sagi autobiograficznej "Jabłoń" Christiana Berkela jest łódzkie pochodzenie przodków autora. Autor odwiedza Łódź i szuka śladów swojej rodziny. (Fot. M. Węgrzyn, P.D.).
Bohater i autor sagi "Jabłoń" Christian Berkel poszukuje swoich przodków. W łódzkim archiwum dowiaduje się, że jego dziadkowie pochodzili z Kutna. Z materiałów archiwalnych wynika, że miejscem ostatniego znanego pobytu Alty Prussak, babki Christiana, było kutnowskie getto.
Po śmierci ojca Franz jeden z bohaterów powieści Maxa Czornyja "Miłość i wojna" nie może znaleźć sobie miejsca. Pewnego wieczora spacerując po parku Poniatowskiego w okolicy Szkoły Włókienniczej spotyka Ewę, która od pewnego czasu mieszka ze Stefanem Namysłowskim. Dziewczyna wyznaje Franzowi, że ukrywa się, bo naprawdę nazywa się Salomea Rotschild. (Fot. z Wikipedii).
Franz Brilke jeden z bohaterów powieści Maxa Czornyja "Miłość i wojna" wraca do domu. Wysiada z tramwaju pełnego niemieckich żołnierzy na placu Wolności. Sprawdza czas na zegarze na ratuszowej wieży (siedziba Archiwum) i kieruje się w stronę ulicy Piotrkowskiej. (Fot. W. Pfeiffer).
Franz Brilke jeden z bohaterów powieści Maxa Czornyja "Miłość i wojna" wraca do domu. Wysiada z tramwaju na placu Wolności i idzie ulicą Piotrkowską rozmyślając o zmianach jakie zaszły w mieście po wkroczeniu niemieckich wojsk okupacyjnych głównie dla ludności żydowskiej. Mija kościół ewangelicki Świętej Trójcy (obecnie kościół pw. Św. Ducha) przy ulicy Piotrkowskiej. (Fot. W. Pfeiffer).
Franz Brilke jeden z bohaterów powieści Maxa Czornyja "Miłość i wojna" wraca do domu. Wysiada z tramwaju na placu Wolności i idzie ulica Piotrkowską rozmyślając o zmianach jakie zaszły w mieście po wkroczeniu niemieckich wojsk okupacyjnych dla ludności żydowskiej. Wspomina żydowskie ślady w domach mijanych po drodze - kamienicę Hiellego i Diettricha. (Fot. B. Wilkoszewski).
Franz Brilke jeden z bohaterów powieści Maxa Czornyja "Miłość i wojna" wraca do domu. Wysiada z tramwaju na placu Wolności i idzie ulica Piotrkowską rozmyślając o zmianach jakie zaszły w mieście po wkroczeniu niemieckich wojsk okupacyjnych dla ludności żydowskiej. Wspomina żydowskie ślady w domach mijanych po drodze - synagogę Eliakima Gliksmana. (Fot. z Wikipedii).
Franz Brilke jeden z bohaterów powieści Maxa Czornyja "Miłość i wojna" wraca do domu. Wysiada z tramwaju na placu Wolności i idzie ulica Piotrkowską rozmyślając o zmianach jakie zaszły w mieście po wkroczeniu niemieckich wojsk okupacyjnych dla ludności żydowskiej. Wspomina żydowskie ślady w domach mijanych po drodze - dom modlitwy Henocha Bryczkowskiego. (Fot. z Wikipedii).
"O Szlomie Żelichowskim" to poemat Icchaka Kacenelsona o pochodzącym ze Zduńskiej Woli chasydzie cadyka z Góry Kalwarii i jego śmierci. Tłem wydarzeń jest Zduńska Wola w czasie II wojny światowej. (Fot. archiwum Muzeum Miasta Zduńska Wola).
Stacja Radegast jest miejscem zilustrowanym w powieści Adrianny Michalewskiej i Izabeli Szolc "Dziewczyny chcą się zabawić" w wątku okupacyjnym - w postaci listów pisanych przez zamkniętą w getcie Żydówkę Różę do przebywajacego po aryjskiej stronie ukochanego Kazimierza. Dziewczyna obserwuje gettową codzienność i opowiada o niej w listach. Relacjonuje przybycie Żydów z Wiednia do getta Litzmannstadt na stację Radegast (Radogoszcz). Stamtąd wywożono również Żydów do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem. Fakty te wywołują w dziewczynie mnóstwo emocji, o których pisze ukochanemu. (Fot. ze zbiorów WBP).
Miejscem zilustrowanym w powieści Adrianny Michalewskiej i Izabeli Szolc "Dziewczyny chcą się zabawić" w wątku okupacyjnym jest cmentarz żydowski. Wspomina go w listach do ukochanego Kazimierza Żydówka Róża, uwięziona w getcie. (Fot. A. Stanisławski).
Litzmannstadt Getto to miejsce, w którym uwięziona jest Róża - bohaterka wątku okupacyjnego w powieści Adrianny Michalewskiej i Izabeli Szolc "Dziewczyny chcą się zabawić". Dziewczyna w listach do ukochanego Kazimierza opowiada o życiu w zamkniętej dzielnicy, o swoich emocjach, cierpieniu i miłości. (Fot. ze zbiorów WBP).
Uwięziona w getcie Róża - bohaterka wątku okupacyjnego w powieści Adrianny Michalewskiej i Izabeli Szolc "Dziewczyny chcą się zabawić" opowiada ukochanemu o znajdującym się w sercu getta kościele Wniebowzięcia NMP, z którego Niemcy uczynili magazyn pierza i sortownię odzieży. (Fot. D. Krakowiak - ze zbiorów WBP).
Żydówka Róża - bohaterka powieści Adrianny Michalewskiej i Izabeli Szolc "Dziewczyny chcą się zabawić" opisuje w swoich listach z getta do ukochanego Kazimierza różne miejsca zamkniętej dzielnicy lub związane ze społecznością żydowską Łodzi. Jednym z takich miejsc jest synagoga reformowana przy al. Kościuszki, zburzona przez Niemców w 1939 r. (Fot. W. Pfeiffer).
Amelia Kosowska - bohaterka powieści Adrianny Michalewskiej i Izabeli Szolc "Dziewczyny chcą się zabawić" znajduje na Bałuckim Rynku - sercu handlu ulicznego Łodzi - cenne dla siebie czasopismo "Bravo". Bałucki Rynek, znajdujący się podczas okupacji na terenie getta, był ważnym miejscem dla społeczności żydowskiej. Wspomina o nim Róża w swoich listach do Kazimierza. (Fot. ze zbiorów WBP).
Jedna z bohaterek powieści "Instytut Piękności" Marii Paszyńskiej - Róża Szwajcerowa, nosząca okupacyjne nazwisko Rozalia Grzędowska, przed wojną otworzyła w Łodzi swój pierwszy salon kosmetyczny przy ul. Narutowicza 24.
Jedna z bohaterek powieści "Instytut Piękności" Marii Paszyńskiej - Róża Szwajcerowa, nosząca okupacyjne nazwisko Rozalia Grzędowska przeniosła swój pierwszy salon kosmetyczny z ul. Narutowicza 24 na Piorkowską 106 i ogłosiła się z tą zmianą w "Ilustrowanej Republice". (Fot. z Wikipedii).
Litzmannstadt Getto, gdzie toczy się akcja powieści dla dzieci J. Fabickiej "Rutka". Zosia Sardynka i Rutka przenoszą się w czasie i odwiedzają plac Piastowski, gdzie jedzą mleczne śledzie, biegną ulicami: Zgierska, Zachodnia, Lutomierska. (Fot. z Wikipedii).
Plac Piastowski w powieści dla dzieci J. Fabickiej "Rutka", gdzie bohaterki przenoszą się w czasie do Litzmannstadt Getto. (Fot. ze zbiorów WBP w Łodzi).
Marysin, miejsce gdzie m. in. toczy się fabuła powieści J. Jax "Dziedzictwo von Becków". W sierocińcu sióstr zakonnych na Marysinie - Anastazja - córka Rosenbergów, uratowana przed śmiercią przez Wernera von Becka, przebywała w okresie okupacji (od 1941 r.).
Dom przy ulica Lipowej, gdzie m. in. toczy się fabuła powieści J. Jax "Dziedzictwo von Becków". Zamieszkiwali tam Annabel z domu Meyer i Joachim Rosenbergowie z córką Anastazją do chwili śmierci w 1941 r.