Zoja Starlak bohaterka powieści kryminalnej "Nie zabijaj" Agnieszki Płoszaj wraca do domu. Gości tam swojego przyjaciela Chorwata Oliviera. Chłopak kupił jej bukiet białych lilii. Opowiada, że kupił je na placu z dziwną rzeźbą. Zoja orientuje się, że mówi o fontannie na placu Dąbrowskiego. (Fot. Wikipedia).
Szesnastoletnia Alina Szapocznikow, bohaterka powieści "Usta rzeźbiarki" Magdy Knedler, dowiaduje się od brata Mirka, że Przełożony Starszeństwa Żydów, Chaim Rumkowski, wygłosi przemówienie na placu Strażackim (ob. okolica ul. Zachodniej 14), na które muszą przyjść wszyscy mieszkańcy łódzkiego getta. Okazuje się, że Niemcy żądają od mieszkańców getta wydania wszystkich dzieci do dziesiątego roku życia i osób starszych. Rumkowski po konsultacjach między innymi z lekarzami, także z matką Aliny, Ryfką Szpocznik, podejmuje tragiczną decyzję. Ryfka także czuje ciężar odpowiedzialności. (Fot. w: Traces of the Litzmannstadt-Getto : a guide to the past).
Ula - bohaterka powieści Łukasza Barysa "Kości, które nosisz w kieszeni" wraz z rodzeństwem Sonią i Danielem jadą na zakupy. Dzieci już wyrosły z obecnych ubranek i potrzebują nowych. Wysiadają w centrum miasta i przechodzą przez skwer Romualda Traugutta zwany potocznie skwerem meneli.
Jakub Ritter bohater powieści kryminalnej Agnieszki Płoszaj "Bez wyboru" nie może i nie chce uwierzyć w słowa przewodniczącego Starszeństwa Żydów Chaima Rumkowskiego. Rumkowski w przemówieniu na placu Strażackim w łódzkim getcie (ob. nie istnieje) ogłosił tzw. Wielką Szperę - akcję wysiedleń do obozu zagłady, której ofiarami padły dzieci poniżej 10 lat. Jakub przepycha się między płaczącymi ludźmi i biegnie przekazać wieści żonie. (Fot. w: Słuchają słów Prezesa..." : księga przemówień Chaima Mordechaja Rumkowskiego).
Komisarz Jerzy Skalski, bohater powieści "Zmowa cieni" Remigiusza Piotrowskiego, po nieprzyjemnym spotkaniu z porucznikiem Zalewskim i przodownikiem Zarębą udaje się do cukierni Józefa Piątkowskiego przy pl. Wolności w Łodzi. Jednak widząc nadkomisarza Weyera, szybko opuszcza lokal i wychodzi na plac Wolności. Zwraca uwagę na znajdujące się na placu obiekty: pomnik Tadeusza Kościuszki, ratusz i kościół Świętej Trójcy. (Fot. W. Pfeiffer w: Sentymentalna podróż po Łodzi : Łódź na starych fotografiach Włodzimierza Pfeiffera).
Komisarz Lena Rudnicka i sierżant Marcel Wolski, bohaterowie powieści "Blaga" Kingi Wójcik, prowadzą śledztwo w sprawie zaginionych dzieci. W tym celu obserwują zapisy z monitoringu w pobliżu miejsc zaginięć. Na nagraniu z placu Wolności w Łodzi zauważają tajemniczego, kulejącego mężczyznę. Policjanci przypuszczają, że jest to porywacz. (Fot. W. Małek w: Łódź : barwy miasta).
Piotrek Szwendak, bohater powieści Agnieszki Płoszaj "Pałac pod Ptasimi Głowami", chcąc ratować swojego pieska Julka z rąk bandy Kapelusznika, udaje się na plac Wolności w Łodzi. (Fot. A. Matysiak - ze zbiorów WBP).
Maciej Majer, bohater powieści "Złoty peugeot" Marcina Andrzejewskiego, jadąc ze swojego warsztatu na ul. Wschodniej do Polmozbytu, zostaje pokierowany przez milicjanta do objazdu i staje w korku przy placu Zwycięstwa, zwanym przez łodzian Wodnym Rynkiem. Wysiada z samochodu i obserwuje, co jest przyczyną zatrzymania. (Fot. ze zbiorów WBP).
Mechanik samochodowy Maciej Majer, bohater powieści "Złoty peugeot" Marcina Andrzejewskiego, odbywa przejażdżkę po Łodzi najnowszym nabytkiem kolegi Bajeranta - samochodem marki Alfa Romeo. Mężczyźni przemierzają ulicę Nowotki (ob. Pomorska), objeżdżają rondo placu Wolności z wyróżniającym się na środku pomnikiem Tadeusza Kościuszki. (Fot. 1 L. Święcicki, fot. 2 wg fotografii barwnej K. Kaczyńskiego).
Laura Kozłowska i Dawid Lewiatan, bohaterowie powieści Anety Krasińskiej "Nauczycielka z getta", rozmawiają na temat możliwości ucieczki z getta. Dawid przekonuje Laurę, że jest to nierealne, dając za przykład egzekucje Żydów odbywające się na placu Bazarowym (ob. Piastowski) w Łodzi. (Fot. z: Litzmannstadt Getto : ślady : przewodnik po przeszłości).
Jednen z policjantów prowadzących śledztwo w sprawie śmierci Bogusława Konopki, Dawid Sadowski z "Osuwiska" Kingi Wójcik, postanawia przesłuchać Dagmarę Kosierską, która prowadzi gabinet lekarski w centrum Tomaszowa Mazowieckiego. Postanawia zaparkować przy placu Kościuszki. Udaje mu się to, choć plac zwykle bywa bardzo zatłoczony. ([Plac Tadeusza Kościuszki : pocztówka]).
Amelia Stetz-Bajor - bohaterka powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej nie może zrozumieć, jak można siłą zabrać matkom dzieci. Miasto było pełne krzyku Żydówek, którym kazano przyprowadzić dzieci na Rynek (obecnie plac Jana Pawła II) przy dawnym brzezińskim Ratuszu (obecnie nie istnieje). Tam były im one odbierane w ramach akcji likwidacji getta.
W powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej centralnym miejscem, gdzie rozgrywa się wiele scen jest Rynek (obecnie plac Jana Pawła II) w Brzezinach. Tutaj robi się zakupy, kupuje piwo w kamienicy Ikkego, czy po prostu plotkuje.
Emma i Samuel Stetzowie - bohaterowie powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej przejeżdżają obok placu targowego przy kościele św. Anny w Brzezinach.
Bohaterka powieści Marcina Andrzejewskiego "Tramwaj Tanfaniego", Łucja Zdrojewska, przebrana za wdowę, udaje się nocą dorożką na odległe przedmieścia Łodzi - Bałuty. Woźnica prowadzi pojazd przez opustoszały Nowy Rynek w Łodzi (ob. plac Wolności). (Fot. B. Wilkoszewski).
Celina Stetz i Bronisław Bajor - bohaterowie powieści "Całe złoto Löwenstadt" Anny Ewy Michalskiej poszli na niedzielny spacer, a był to dzień 15 sierpnia 1920 r. Razem z tłumem rozmodlonych mieszkańców miasta ruszyli w stronę placu Wolności. Tam zostali obsypani kwiatami przez harcerki. (Fot. W. Pfeiffer).
Bohaterowie powieści Kingi Wójcik "Spektakl", policjanci Lena Rudnicka i Marcel Wolski, prowadzą śledztwo w sprawie transmitowanego w internecie samobójstwa nastolatki Diany. W tym celu udają się do jej przyjaciółki, Karoliny Wiśniewskiej. Samochód parkują w niedozwolonym miejscu na placu Wolności w Łodzi. (Fot. M. Wojciechowski).
Franz Brilke jeden z bohaterów powieści Maxa Czornyja "Miłość i wojna" wraz z siostrą Marią, przyjacielem Stefanem Namysłowskim i Ewą, tajemniczą kobietą rozmawiają o jeleniu "Boruta" - pierwszym mieszkańcu łódzkiego ZOO, które zwiedzają. Zwierzak został złapany na placu Reymonta. (Fot. W. Pfeiffer).
Lena Rudnicka i Marcel Wolski, bohaterowie powieści Kingi Wójcik "Osadzony", przeglądają dawne akta dotyczące serii zabójstw kobiet, za które skazany został Antoni Dunaj, zwany "Trzynaście". W związku z pojawieniem się nowych ofiar, policjanci analizują portret psychologiczny sprawcy i sposób działania. Jedną z dawnych ofiar jest pokojówka Monika Czwartek, której ciało morderca podrzucił pod pomnik Kościuszki na placu Wolności w Łodzi. (Fot. A. Matysiak).
Bohater powieści Kingi Wójcik "Poryw", sierżant sztabowy Marcel Wolski, po trudnej rozmowie z przełożoną Leną Rudnicką, wraca do domu przez plac Wolności w Łodzi. (Fot. M. Wojciechowski).
Główna bohaterka powieści "Nie takie całkiem dorosłe" Adrianny Michalewskiej i Izabeli Szolc - Amelia Kosowska, lubi spędzać czas na ulicy Piotrkowskiej w Łodzi, chętnie odpoczywa w ogródku kawiarenek i obserwuje życie mieszkańców. Dostrzega rikszarzy, zbierających się przy pl. Wolności i czekających na klientów. (Fot. D. Krakowiak - ze zbiorów WBP).
Chudy z powieści Rafała Cichowskiego "Requiem dla analogowego świata" i jego przyjaciel Wojtala, wraz z kuzynką, która przyjechała z Warszawy do kutnowskiej rodziny Wojtalów, poszli pokazać dziewczynce miasto. Zabrali ją na lody, które zjedli siedząc na ławce na placu Piłsudskiego - kutnowskiej starówce. (Fot. z: Kutno poprzez wieki. T. 2. - Kutno ; Łódź, 2011, fot. D. Łukawski).
Wiktor Walewski - jeden z bohaterów powieści kryminalnej Adama Widerskiego "Odwyk" - lubi przechadzać się uliczkami Starego Polesia i siadywać na skwerku przed Szpitalem WAM na pl. Hallera w Łodzi. (Fot. J. Podolska).
W powieści "Perkalowy dybuk" Konrada T. Lewandowskiego plac Wolności Łodzi przedstawiono jako miejsce konfliktu przodownika Maciewicza z żydowskim furmanem. Warszawski policjant, prowadząc samochód z nadkomisarzem Drwęckim, nie potrafił odnaleźć się w zatłoczonym centrum Łodzi. (Fot. B. Wilkoszewski).
Jednym z miejsc akcji powieści Marii Szuleckiej "Czeremcha pachnie gorzko" jest Kutno i jego atrakcje, m. in. skwer przy rynku - ob. plac Piłsudskiego.
W pobliżu domu, w którym mieszkał Marceli Abdugarowicz, jednen z pobocznych bohaterów "Trzeciego zamachu" Piotra Głuchowskiego (Krośniewice, ul. Łęczycka) znajdował się sklep "Metal, Przemysł, Łączniki, Śruby". Być może pierwowzorem jest sklep metalowy przy pl. Wolności 12 (w pobliżu Łęczyckiej/Targowej). (Fot. S. Arczyński - ze zbiorów WBP).
Aleksandra Wilk, bohaterka powieści kryminalnej Joanny Opiat-Bojarskiej "Niebezpieczna gra", spotyka się w herbaciarni "Niebieskie Migdały" z Sebastianem Adamczykiem. Lokal znajduje się przy placu Wolności w Łodzi. Ola jest rozczarowana wyglądem placu. Dopiero kurant ratuszowego zegara, grający moniuszkowską "Prząśniczkę", pozwala jej docenić urok tego miejsca. (Fot. Wikipedia).
Plac Dąbrowskiego w Łodzi był areną popisów w trudnej sztuce straszenia Migawki - bohatera opowiadania Dariusza Staniszewskiego "Poznajemy Duszka Migawkę". Duszek przestraszył dorożkarza i zastapił go na koźle, wożąc turystów, którzy chceli z dorożki pooglądać Łódź.
Rynek Geyera w Łodzi (pl. Reymonta) w opowiadaniu W. St. Reymonta "Pewnego dnia...", za którym mieszka znajomy gł. bohatera - pana Pliszki - kapitan. (Fot. ze zbiorów WBP w Łodzi).
Plac Piastowski w powieści dla dzieci J. Fabickiej "Rutka", gdzie bohaterki przenoszą się w czasie do Litzmannstadt Getto. (Fot. ze zbiorów WBP w Łodzi).